Adalet Ağaoğlu Kimdir? Hayatı, Edebi Kişiliği, Eserleri

Hayatı

13 Ekim 1929’da Ankara’da, dört çocuklu bir ailenin tek kızı olarak dünyaya geldi. Babası, kumaş tüccarı Hacı Mustafa Sümer’dir. Ortaöğrenimini Ankara Kız Lisesi’nde tamamladıktan sonra 1950 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nin Fransız Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu. 1951-1970 yılları arasında TRT’de çeşitli görevlerde bulundu. TRT’deki görevi sırasında tiyatroya ilgi duymaya başladı. 1953 yılında tiyatro bilgisini geliştirmek için Fransa’ya gitti. 1954 yılında mühendis Halim Ağaoğlu ile evlendi. 1970’te TRT’deki görevinden istifa eden sanatçı o tarihten bu yana yazarlıktan başka bir işle uğraşmadı.

Edebi Kişiliği

  • Yazın hayatına 1946’da Ulus gazetesinde yayımladığı tiyatro eleştirileriyle başladı. 1948-50 arasında Kaynak Dergisi’nde şiirleri yayımlandı. Sevim Uzgören’le birlikte yazdığı “Bir Oyun Yazalım” adlı oyun 1953’te Ankara Küçük Tiyatro’da sahnelendi.
  • Edebiyat yaşamının bazı dönemlerinde “Remüs Tealada” ve “Parker Quinck” gibi takma adlar kullandı.
  • İlk romanı “Ölmeye Yatmak” yayınlanıncaya kadar sadece tiyatro yazarlığıyla ilgilenen Adalet Ağaoğlu, bu eserden sonra öykü ve roman yazarlığına yoğunlaştı.
  • Eserlerinde toplumun çalkantılı dönemlerini ve bu dönemlerin bireyler üzerindeki etkilerini irdeledi.
  • Konularının yanı sıra eserlerinin biçimsel yetkinliğiyle, özellikle ayrıntıları değerlendirişiyle, geriye dönüşler, iç monologlar, bilinç akışı gibi değişik tekniklerden yararlanmadaki başarısıyla dikkat çekti.
  • Doğa, toplum, zaman ilişkilerinin insanın iç dünyasındaki yansımalarını düşünce üretebilecek boyutlarda ele aldı.
  • Adalet Ağaoğlu, değişimler karşısında edebiyatın yapısal durumu bakımından da arayışçı davranmış, kendine özgü anlatım biçimleri geliştirmiştir.
  • “Fikrimin İnce Gülü” adlı eseri 1992 yılında Tunç Okan tarafından “Sarı Mercedes” adıyla sinemaya uyarlanmıştır.
  • Yazdığı eserler ile birçok ödül kazanmıştır.

1974- TDK Tiyatro Ödülü Üç Oyun ile
1975- Sait Faik Hikaye Armağanı, Yüksek Gerilim ile
1979- Sedat Simavi Edebiyat Ödülü, Bir Düğün Gecesi ile
1980- Orhan Kemal Roman Armağanı Bir Düğün Gecesi ile
1980- Madaralı Roman Ödülü, Bir Düğün Gecesi ile

Eserleri

Oyun:
Evcilik Oyunu
Çatıdaki Çatlak
Sınırlarda
Tombala
Üç Oyun: Bir Kahramanın Ölümü, Çıkış, Kozalar
Kendini Yazan Şarkı
Duvar Öyküsü
Çok Uzak-Fazla Yakın
Fikrimin İnce Gülü

Roman:
Ölmeye Yatmak
Fikrimin İnce Gülü
Bir Düğün Gecesi
Yazsonu
Üç Beş Kişi
Hayır
Ruh Üşümesi
Romantik Bir Viyana Yazı

Öykü:
Yüksek Gerilim
Sessizliğin İlk Sesi
Hadi Gidelim
Hayatı Savunma Biçimleri

Anı:
Göç Temizliği
Gece Hayatım

Deneme:
Güner Sümer Toplu Eserleri
Adalet Ağaoğlu Seçmeler
Karşılaşmalar
Geçerken
Başka Karşılaşmalar

 

 



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.